vlagplantsessie Social Media - The New Mainstream

Door de opkomst van het internet zijn er vele nieuwe manieren van communicatie ontstaan. Ruim een decennium geleden is bijvoorbeeld het weblog ontstaan: sites op internet waar iedereen zijn eigen dagelijkse belevingen openbaar kan maken. Tegenwoordig hoor je er niet meer bij als je geen eigen blog hebt waarin je al je interessante ervaringen of vondsten deelt met je volgers. Maar door deze overvloed aan blogs is het noodzaak om je te onderscheiden. Wat maakt jouw blog of Twitter juist interessant?

You are what you share
Enerzijds is dat het leven dat je leidt en wie je bent; deze bepalen welke ervaringen of welke kijk op de wereld je kan delen met je volgers. Als jouw content goed genoeg is, dan zullen ze je blijven volgen. Bianca Spierenburg Twittert de hele dag door en “ziet wel, wat anderen ermee doen”. Twitter vormt haar contact met de werkelijkheid, is haar dagboek en kan een opstapje zijn naar ‘echte’ contacten. De communicatie heeft haar gemaakt tot een merk en ondersteunt haar als grafisch ontwerpster.

Anderzijds kan het de content zijn die jij vindt. Je verwerft namelijk pas aanzien als je goed bent in het vinden van goede content. Zo houdt Nicole Sanberg dagelijks tientallen blogs bij, Twittert ze volop en schrijft ze zelf minimaal 3 blogjes. Ze houdt van internet en heeft er haar beroep van gemaakt: mensen vinden. Ze is als het ware een regisseur die de juiste mensen op de juiste plek weet in te zetten voor haar campagnes.

Maar behalve tekstueel er zijn ook andere manieren van content delen. Voor het communiceren van ervaringen is er een aantal nieuwe platforms met nieuwe mogelijkheden. Het succes van deze platforms ligt in de eenvoud: “Hoe eenvoudiger het is om content te delen, hoe succesvoller het platform” stelt Edial Dekker. Google is al ouderwets en langzaam; er is een meer persoonlijke zoekmachine nodig. Alles moet sneller, dus ook het overbrengen van informatie. Platforms als TMBLR en Posterous steken de kop op, waarop mensen grafische content kunnen delen en volgen. En content is voldoende aanwezig; er zijn vooral mensen nodig die de content vinden en verspreiden. Robin van den Akker zegt dan ook: “Als informatie interessant genoeg is voor jou, vindt de informatie jou”. Het gewin voor de mensen die de content zoeken en sharen is niet financieel, maar zit in autoriteit en authenticiteit. Hoe beter en unieker je vondsten, hoe belangrijker je wordt en hoe meer volgers je hebt. De drijfveer is hier niet geld, maar waardering.

Ontwerpen met social media
Wat kan deze ontwikkeling voor gevolgen hebben voor de grafisch- of productontwerper? De explosieve groei van sociale contacten via internet maakt het mogelijk om ontwerpopdrachten te delen of uit te besteden aan grote groepen mensen. Naar het voorbeeld van Wikipedia noemt Robin van de Akker het al de Wikitude: de nieuwe houding ten opzichte van collaboratie op internet. Deze collaboratie vereist twee dingen: een creatieve gemeenschap en een goede wettelijke bescherming van de gebruiker. De gemeenschap is globaal aanwezig, als je kijkt hoe gemakkelijk Wikipedia wordt gevuld. De bescherming wordt bijvoorbeeld geboden door Creative Commons. Zij garanderen dat iedereen non-profit zijn of haar steentje bij kan dragen aan een nieuwe ontwikkeling of opdracht. Ook hier verschuift dus de beloning van geld naar waardering.

Bedrijven die hierop inspelen sturen hun opdracht het web op en voor een schijntje krijgen ze tientallen ontwerpen terug. Hoewel deze werkwijze geen succes garandeert, kan het een bedreiging vormen voor grafisch ontwerpers. Er vormt zich namelijk een steeds grotere poule van ontwerpers die hetzelfde werk gratis doen, terwijl de kwaliteit niet slechter hoeft te zijn. Er is dus sprake van een (beperkte) democratisering van het ontwerpproces.

Maar is dit wel open source? De recente resultaten uit de Unlimited Design Contest maken duidelijk dat open source design niet eenvoudig te realiseren is. Het gaat daarbij namelijk niet om open uitschrijving van een ontwerpopdracht aan designers/amateurs, maar om een commons-based non-profit ontwerpproces, waarbij samenwerking centraal staat.

Bedreiging?
Het valt sterk te betwijfelen of het sociale web ontwerpers overbodig zal maken. Er is allereerst materiële ondersteuning nodig (laptop, pc), maar ook immateriële hulpmiddelen (platforms, software). Juist aan dit tweede ontbreekt het momenteel. Er zijn mogelijkheden om grafisch te ontwerpen, maar de tools zijn nog van een te slechte kwaliteit. Toch twijfelt Florian Cramer van het Piet Zwart Instituut er niet aan dat de goede tools er zullen komen. De bedreiging bekijkt hij tweeledig. Enerzijds wordt het werk verdeeld over meer mensen en is er dus minder werk beschikbaar voor ontwerpers. Anderzijds zijn ironisch genoeg juist ontwerpers nodig voor het ontwerpen van templates en goede tools.

Daarnaast is er meer nodig voor het ontwerpen dan gevoel voor smaak: kennis! Omdat vormgeven het dichtst bij de ‘ gewone’ mens staat, iedereen er een mening over heeft en het relatief weinig specifieke kennis vereist, wordt deze ontwerpdiscipline als eerste blootgesteld aan het open source ontwerpen. Op dit gebied zijn al de eerste tekenen van crowdsourcing zichtbaar. Toch ontbreekt nog een goed platform voor grafisch ontwerp, terwijl er voor andere disciplines deze er wel is (schrijven, programmeren, etc.).
Voor productontwerpers is de bedreiging nu nog minder groot, omdat hun beroep complexere software en meer startkennis vereist. Ontwerpen met social media is dus wel mogelijk, maar nog in beperkte mate.

In plaats van een bedreiging kunnen social media ook als een kans worden gezien. Zo spelen Bianca en Nicole in op de ontwikkeling door er volop in mee te gaan als regisseurs. Misschien zouden alle ontwerpers dit meer moeten doen. De ontwerper verliest hierdoor niet zijn beroep, maar moet zijn werkzaamheden aanpassen aan de interactieve open source wereld.

wikipedia.org
twitter.com
tumblr.net
posterous.com
creativecommons.org